Thơ Lê Hải

ĐỘC THOẠI TRONG ĐÊM                          Lê Hải
Tôi từ rơm rạ đồng quê
Một thời nênh nổi bờ đê, góc đình
Trời xanh trông thấy thương tình
Nhỏ giọt nước mắt ...tôi thành tôi nay.

Hành khiển Thượng thư hữu bật LÊ QUÁT,

                               một tấm lòng thơ nặng nước non

                                                                         Lê Hải

 ( Lê Hải là nhà thơ, nhà báo, quê Cổ Định- Tân Ninh, huyện Triệu Sơn Thanh Hoá. Hiện sống ở TP Hồ Chí Minh)

Ông Lê Quát, tự là Bá Quát, hiệu là Mai Phong.   Ông sinh năm Kỷ Mùi( 1319), quê tại tổng Cổ Định, huyện Nông Cống, nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Thân sinh của ông là Luật Quốc Công Lê Thân, mẹ là Tam phẩm phu nhân Đặng Thị Lý. Bởi ông ngoại ông chỉ có bà Đặng Thị Lý là con duy nhất, nên thuở nhỏ ông Lê Quát theo mẹ về sống bên quê ngoại tại làng Phủ Lý, huyện Đông Sơn.(1)

          Nhà thờ tổ Lê Đình - Luật quốc công Lê Thân

( ở  Cổ Định - Tân Ninh,  huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá)

Ông là người thông minh, đĩnh ngộ, văn chương lưu loát, có nhiều khía cạnh hơn người. Đến nay, dân làng Phủ Lý vẫn còn truyền tụng những giai thoại về tài ứng đối thơ văn của ông khi ông chỉ là cậu bé bảy tám tuổi. Lớn lên, ông theo cha về kinh thành Thăng Long để học tập. Ông cùng với Phạm Sư Mạnh là những học trò giỏi của Vạn thế sư biểu Chu Văn An. Năm 21 tuổi, ông thi đậu Thái học sinh ( tiến sĩ), làm quan qua nhiều chức vụ, sau được thăng Thượng thư hữu bật nhập nội Hành khiển - hữu Thừa tướng (2). Lúc bấy giờ, nhiều nhân tài lần lượt vào triều phò trợ vua Trần, như: Trần Thì Kiến, Đoàn Nhữ Hài, Đỗ Thiên Hư, Mạc Đỉnh Chi, Lê Duy ( Thân), Nguyễn Dũ, Phạm Mai, Phạm Ngộ ( vốn họ Chúc), Nguyễn Trung Ngạn ( Cốt), Lê Quát, Phạm Sư Mạnh ( Độ), Trương Hán Siêu, Lê Cư Nhân.v.v…(3)

Lê Quát...

              Hành khiển Thượng thư hữu bật LÊ QUÁT,

                  một tấm lòng thơ nặng nước non

                                                         Lê Hải

 ( Lê Hải là nhà thơ, nhà báo, quê Cổ Định- Tân Ninh, huyện Triệu Sơn Thanh Hoá. Hiện sống ở TP Hồ Chí Minh)

Ông Lê Quát, tự là Bá Quát, hiệu là Mai Phong.   Ông sinh năm Kỷ Mùi( 1319), quê tại tổng Cổ Định, huyện Nông Cống, nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Thân sinh của ông là Luật Quốc Công Lê Thân, mẹ là Tam phẩm phu nhân Đặng Thị Lý. Bởi ông ngoại ông chỉ có bà Đặng Thị Lý là con duy nhất, nên thuở nhỏ ông Lê Quát theo mẹ về sống bên quê ngoại tại làng Phủ Lý, huyện Đông Sơn.(1)

Nhà thờ tổ Lê Đình - Luật quốc công Lê Thân ( ở  Cổ Định - Tân Ninh)

Đam San trong lòng Trường Sa

Trong 2 năm (2010-2011), sau lễ kết nghĩa giữa tỉnh Gia Lai và Bộ Tư lệnh Hải quân, Gia Lai đã tổ chức 2 đoàn công tác đến thăm và làm việc với huyện đảo Trường Sa. Trong những chuyến đi ấy, Nhà hát Ca múa nhạc Đam San đã cử các nghệ sĩ tình nguyện, mang hàng tấn thiết bị cùng vượt hàng trăm hải lý tham gia lưu diễn, đưa lời ca tiếng hát mang đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên đến huyện đảo Trường Sa. Với tất cả tấm lòng, với những nghĩa cử đẹp, họ đã tạo nên dấu ấn rất... Đam San.

“Cháy” hết mình với lính đảo

Có thể nói như thế về những đêm lưu diễn của các nghệ sĩ: Bích Mận, Công Hưng, Uyên Nhi, Ánh Vi, Hồng Oanh… tại Song Tử Tây, Nam Yết, Sơn Ca, Trường Sa Lớn, Đá Nam, Đá Đông, Đá Tây và cả nhà giàn DK1.
Đến với Trường Sa trước đó đã có nhiều đoàn, nhiều nghệ sĩ, nhưng như Đảo trưởng- Chủ tịch UBND thị trấn Trường Sa Nguyễn Văn Lục tâm sự: Trong lòng những người lính đảo, luôn có một Đam San rất riêng, ấn tượng và hết mình. Đúng thế, ít có đoàn ca múa nhạc nào mà hầu hết các nghệ sĩ của đoàn đã có mặt ở Trường Sa như Đam San (trên 20 nghệ sĩ đã biểu diễn ở Trường Sa). Những bản tình ca, hay rook rất Tây Nguyên, đều được anh em hải quân trên đảo đón nhận hoan nghênh. Mỗi bài hát qua giọng ca của nghệ sĩ Đam San đều thắm đượm hòa quyện được khí phách, hương rừng nơi biên giới với cái mặn nồng gió biển của lính đảo. Bích Mận, Uyên Nhi với “Đôi mắt Pleiku” “Pleiku chưa xa đã nhớ”; Rơ Com Jơ với “Đak Rong ơi mùa Xuân lại về”, “Núi Chư Prông”, “Đi tìm lời ru thần mặt trời”, “Giấc mơ Chapi”… Và cũng rất ấn tượng là những tiết mục múa: “Dâng rượu”, “Puol Kôp” trong sắc màu của núi rừng, thể hiện lòng hiếu khách của người Jrai, Bahnar.

 

Ca sĩ Lê Thị Thanh Hòa “cháy mình” với cán bộ, chiến sĩ Trường Sa. Ảnh: Bích Hà

Đặc biệt, với bài hát “Bàn chân trần trên đất” kết hợp với điệu xoang Tây Nguyên như lời hiệu triệu kết đoàn, đã lôi cuốn và chinh phục người lính đảo. Những ché rượu cần mà đoàn Gia Lai mang đến biển đảo đã nhân lên sự đồng điệu tâm hồn của Đam San- Tây Nguyên với Trường Sa... Nhạc công Huỳnh Hạnh đến bây giờ vẫn bồi hồi: “Nhớ mỗi lần thấy quân dân trên đảo cùng nắm tay xoang với các anh chị em là tôi cũng hóa thân vào nhạc đến không muốn dừng. Còn Nghệ sĩ Ưu tú Quang Tâm- Phó Giám đốc Nhà hát Đam San, sau chuyến đi anh ấp ủ viết bản hùng ca nhạc kịch “Tây Nguyên với Trường Sa”. Theo anh, biên giới và biển đảo cùng đầu tiền tuyến bảo vệ vững chắc biên thùy của giang sơn.
“Tôi vẫn muốn thêm lần nữa được hát với Trường Sa”

Anh hùng và những hành động anh hùng

Một ngày cuối năm 2010, bà con tổ dân phố 8, phường Diên Hồng, TP. Pleiku (Gia Lai) ngỡ ngàng khi nghe ông Nhương- cựu chiến binh, hiền lành ít nói, được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời chống Mỹ. Cả phố chia vui, bạn bè, đồng đội mừng… Còn tôi, với sự tò mò của mình, muốn biết chất anh hùng của con người có dáng ngoài giản dị này?

                               Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Văn Nhương.