Ngàn Nưa trầm tích và...đương đại

Luật Quốc Công LÊ THÂN

                       LÊ HẢI

 Ngày nay, khách du lịch đến thăm viếng Ngàn Nưa, trên đường từ trung tâm làng Cổ Định vào đỉnh Am Tiên, khi đi hết hàng cây cổ thụ trên 100 tuổi thấy phía bên tay phải một ngôi đền lợp ngói mũi hài, kiến trúc theo lối cổ. Đó chính là đền thờ Luật Quốc Công Lê Thân. Đền nằm gần chân núi, cách Phủ Nưa chừng hơn 200 mét. Năm 2003, Đền được Sở Văn hoá – Thông tin tỉnh Thanh Hoá ra quyết định công nhận là Di tích lịch sử văn hoá cấp Tỉnh-Thành phố. Vậy, ông Lê Thân là ai ? Có công trạng gì với quê hương, đất nước ? Tại sao ông được xây dựng đền thờ… ? Những ai chưa một lần đến thăm Ngàn Nưa, chưa thật sự hiểu hết về vùng đất này, đặt ra những câu hỏi như thế cũng là điều dễ hiểu.

Theo gia phả dòng họ Lê Đình ( quyển thượng) cho biết: Cụ Lê Thân , tự Lương Hoà, hiệu Mộ Đức, sinh năm Nhâm Ngọ ( 1282). Ông nội cụ là Lê Ngọ, cha là Lê Mùi  đều là những nho sỹ có tiếng tăm, đức hạnh thời bấy giờ. Mẹ của Cụ là bà Nguyễn Thị Đông, là người đoan chính, đảm đang việc nhà, có lòng từ thiện nên trong họ ngoài làng đều quý mến.

 

Ngàn Nưa trầm tích và ...đương đại

Núi Nưa – Tiên cảnh
                        LÊ HẢI
 Dãy Ngàn Nưa có tên chữ là Na Sơn kéo dài trên 20 dặm theo hướng Đông Bắc – Tây Nam.Trong các sách xưa đều chép: Núi nằm về phía Tây làng Cổ Định, huyện Nông Cống ( nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá). Đỉnh cao nhất trong Ngàn Nưa, tương truyền từ thời khai thiên lập địa đã có người lập am tu Tiên nên mới có tên là đỉnh Am Tiên. Núi Nưa là một trong những danh thắng thơ mộng, kỳ ảo bậc nhất xứ Thanh. Các tao nhân mặc khách khi thăm viếng nơi đây đã có nhiều tuyệt tác thơ phú ca ngợi cảnh đẹp này.
Tiến sĩ Phan Huy Ôn (1755 – 1786), quê Can Lộc, Hà Tĩnh khi thăm thú Ngàn Nưa  đã để lại bài thơ:
                           Na lĩnh (1)
                    Nông Cống chi Tây vạn lĩnh hòn
                    Sa nga Na lĩnh bức vân gian
                    Thiên lưu dật thú nham khê cổ
                    Địa quýnh tri trần thảo thụ nhàn
                    Động quýnh dĩ tuỳ tiền tẩu diễu
                    Sơn dung bất vị Hán Thương hàn (*)
 Dịch thơ:
                            Đỉnh Na Sơn
                    Phía tây Nông Cống núi vạn hòn
                    Na Sơn chót vót trắng mây vờn
                   Trời xây khe đá dành ẩn sĩ
                    Đất nảy cỏ cây lắng bụi trần
                    Đường vào sơn động mờ lối cũ
                    Dáng núi sợ đâu Hán Thương hờn.
                                                              (Lê Hải dịch)

Ngàn Nưa trầm tích và ...đương đại

Kể từ khi tôi lập blog này, tôi đã trình bày rằng tôi muốn góp một tiếng nói về  hình ảnh quê hương. Vừa qua, Lê Hải- bạn tôi cũng có chí nguyện như vậy. Chúng tôi ra mắt loạt bài viết về quê hương mình: Cổ Định – Tân Ninh, quê hương đầy trầm tích mến thương và đầy tự hào của chúng tôi. Xin trân trọng và mong được nhận tất cả những góp ý và những bài viết về Tân Ninh - Cổ Định, xin gửi về -QN.  
     Ngàn Nưa và
    Chuyện ông Tu Nưa đọ tài với ông Tu Vồm
                                                        Lê Hải
 Vào các thời đại: Lý, Trần, Lê  về phía Tây tổng Cổ Định, huyện Nông Cống (  nay là xã Tân Ninh, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá), có một dãy núi chạy theo hướng Đông Bắc – Tây Nam, kéo dài trên 20 dặm, gọi là Ngàn Nưa, tên chữ là Na Sơn. Trong dãy núi ấy có đỉnh cao nhất  mà những buổi trời trong, từ đây có thể nhìn thấy biển đông, tương truyền đó là nơi từ thời  thượng cổ khi Cổ Định còn mang tên là  Chạ Kẻ Nứa ( thời Hùng Vương) đã có người lên đỉnh núi ấy để tu luyện thành tiên. Vì thế, người đời gọi là đỉnh Am Tiên. Người đầu tiên lập am tu Tiên là một người đàn ông có sức mạnh siêu phàm, có phép thuật vô biên, đến nay con dân Cổ Định vẫn trân trọng gọi ông là Tu Nưa.

Đỉnh Am Tiên cao nhất và cũng là nơi linh thiêng nhất của Ngàn Nưa